دانشنامه
دانشنامهٔ قوانین و مصوبات
۵۹ قانون و مصوبه در ۸ موضوع: چه کسی را شامل می‌شود، چه چیزی تغییر کرده و چه کاری باید انجام دهید.
۵۹ مصوبه · صفحهٔ ۲ از ۳
- تأییدشده با منبعماده ۳۲ قانون کار: کاهش توانایی‌های جسمی و فکریاگر پایان قرارداد کار به علت کاهش توانایی‌های جسمی و فکری ناشی از کار باشد و این موضوع با تأیید کمیسیون پزشکی مشخص شود، کارفرما باید برای هر سال سابقه دو ماه آخرین مزد کارگر را بپردازد. این حمایت از حق سنوات عادی بیشتر است.شرح کامل
- تأییدشده با منبعماده ۳۸ قانون کار: مزد برابر برای کار برابربرای کار مساوی که در شرایط مساوی انجام می‌شود، باید به زن و مرد مزد برابر پرداخت شود.شرح کامل
- تأییدشده با منبعماده ۵۱ قانون کار: ساعات کارساعت کار مدت زمانی است که کارگر نیرو یا وقت خود را برای انجام کار در اختیار کارفرما می‌گذارد. ساعات کار در شبانه‌روز نباید از ۸ ساعت بیشتر شود. کارفرما می‌تواند با توافق کارگران ساعات کار را در برخی روزها کمتر و در بقیه بیشتر کند، به شرطی که مجموع هفتگی از ۴۴ ساعت تجاوز نکند.شرح کامل
- تأییدشده با منبعماده ۵۲ قانون کار: ساعات کار در کارهای سخت و زیان‌آوردر کارهای سخت، زیان‌آور و زیرزمینی ساعات کار نباید از ۶ ساعت در روز و ۳۶ ساعت در هفته بیشتر شود. فهرست این کارها با پیشنهاد شورای عالی حفاظت فنی و بهداشت کار و تصویب وزیر کار تعیین می‌شود.شرح کامل
- تأییدشده با منبعماده ۶۱ قانون کار: ممنوعیت اضافه‌کار در کارهای خطرناک و شبانهارجاع کار اضافی به کارگرانی که کار شبانه یا کارهای خطرناک، سخت و زیان‌آور انجام می‌دهند ممنوع است. این ماده حمایتی است و توافق خلاف آن معتبر نیست.شرح کامل
- تأییدشده با منبعمواد ۶۲ و ۶۳ قانون کار: تعطیل هفتگی و تعطیلات رسمیجمعه روز تعطیل هفتگی کارگران با استفاده از مزد است. علاوه بر تعطیلات رسمی کشور، روز جهانی کارگر نیز تعطیل رسمی کارگران است.شرح کامل
- تأییدشده با منبعماده ۶۶ قانون کار: سقف ذخیره مرخصی استحقاقیکارگر نمی‌تواند بیش از ۹ روز از مرخصی سالانه خود را ذخیره کند.شرح کامل
- تأییدشده با منبعمواد ۷۵ و ۷۷ قانون کار: کار زنان و حمایت از کارگر باردارانجام کارهای خطرناک، سخت و زیان‌آور و حمل بار بیش از حد مجاز با دست برای کارگران زن ممنوع است. اگر به تشخیص پزشک نوع کار برای کارگر باردار خطرناک یا سخت باشد، کارفرما باید تا پایان بارداری بدون کسر مزد، کار سبک‌تر و مناسب‌تری به او بدهد.شرح کامل
- تأییدشده با منبعماده ۷۶ قانون کار: مرخصی بارداری و زایمانمتن اصلی ماده مرخصی بارداری و زایمان را ۹۰ روز تعیین کرده بود که ترجیحاً ۴۵ روز آن پس از زایمان باشد و برای چندقلوزایی ۱۴ روز اضافه می‌شد. قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت (۱۴۰۰) این مدت را برای همه شاغلان به ۹ ماه با حقوق کامل افزایش داد. پس از مرخصی، کارگر به کار سابق خود بازمی‌گردد و این مدت جزو سابقه خدمت است.شرح کامل
- تأییدشده با منبعماده ۷۸ قانون کار: فرصت شیردهیکارفرما باید به مادران شیرده تا پایان دو سالگی کودک، پس از هر سه ساعت، نیم ساعت فرصت شیر دادن بدهد. این فرصت جزو ساعات کار محسوب می‌شود و مزد کامل به آن تعلق می‌گیرد.شرح کامل
- تأییدشده با منبعمواد ۷۹ تا ۸۴ قانون کار: کار نوجوانانبه کار گماردن افراد کمتر از ۱۵ سال تمام ممنوع است. کارگر ۱۵ تا ۱۸ ساله «کارگر نوجوان» است و باید سالانه معاینه پزشکی شود. ساعات کار روزانه نوجوان نیم ساعت کمتر از کارگران بزرگسال است و ارجاع اضافه‌کار، کار شبانه و کارهای سخت به او ممنوع است. حداقل سن برای کارهای زیان‌آور ۱۸ سال تمام است.شرح کامل
- تأییدشده با منبعمواد ۸۵، ۹۱ و ۹۵ قانون کار: حفاظت فنی و بهداشت کاررعایت دستورالعمل‌های حفاظت فنی و بهداشت کار در همه کارگاه‌ها الزامی است. کارفرما باید وسایل و امکانات حفاظت فردی را تهیه کند و نحوه استفاده را آموزش دهد. مسئولیت اجرای مقررات ایمنی با کارفرماست و حوادث باید ثبت و به اداره کار گزارش شود. اگر وسایل لازم تأمین و آموزش داده شده باشد و کارگر رعایت نکند، کارفرما مسئول نیست.شرح کامل
- تأییدشده با منبعمواد ۱۳۰ و ۱۳۱ قانون کار: تشکل‌های کارگری و صنفیکارگران می‌توانند انجمن‌های اسلامی تشکیل دهند. همچنین کارگران و کارفرمایان می‌توانند برای حفظ حقوق و منافع مشروع و بهبود وضع اقتصادی خود انجمن‌های صنفی تأسیس کنند. این تشکل‌ها در انتخاب نمایندگان هیئت‌های حل اختلاف و شورای عالی کار نقش دارند.شرح کامل
- تأییدشده با منبعماده ۱۵۷ قانون کار: مراجع حل اختلاف کارهر اختلاف فردی بین کارگر و کارفرما ابتدا از راه سازش مستقیم یا با میانجی‌گری شورای اسلامی کار یا انجمن صنفی یا نماینده کارگران حل می‌شود. اگر سازش نشود، موضوع از طریق هیئت تشخیص و سپس هیئت حل اختلاف رسیدگی می‌شود. این مراجع کم‌هزینه و غیرتشریفاتی هستند.شرح کامل
- تأییدشده با منبعماده ۱۵۸ قانون کار: هیئت تشخیصهیئت تشخیص سه عضو دارد: نماینده وزارت کار، نماینده کارگران و نماینده کارفرمایان. وزارت کار می‌تواند در هر استان چند هیئت تشخیص تشکیل دهد. کارگری که هیئت تشخیص اخراج او را تأیید کند، حق دارد به هیئت حل اختلاف شکایت کند.شرح کامل
- تأییدشده با منبعماده ۱۵۹ قانون کار: قطعیت و اعتراض به آرای هیئت‌هارأی هیئت تشخیص ۱۵ روز پس از ابلاغ قطعی و لازم‌الاجرا می‌شود، مگر آنکه یکی از طرفین در این مهلت کتباً به هیئت حل اختلاف اعتراض کند. رأی هیئت حل اختلاف پس از صدور قطعی و لازم‌الاجراست.شرح کامل
- تأییدشده با منبعماده ۱۶۵ قانون کار: اخراج و بازگشت به کارهیئت حل اختلاف درباره موجه یا غیرموجه بودن اخراج تصمیم می‌گیرد. اگر اخراج غیرموجه باشد، کارگر به کار بازمی‌گردد و حق‌السعی ایام بیکاری را دریافت می‌کند. اگر کارگر نخواهد بازگردد، کارفرما باید برای هر سال سابقه ۴۵ روز مزد بپردازد. در اخراج موجه، کارگر حق سنوات طبق ماده ۲۷ می‌گیرد.شرح کامل
- تأییدشده با منبعماده ۴۱ قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر: اصلاح قانون کاراین ماده چند حکم به قانون کار افزود: تبصره ۳ و ۴ به ماده ۷ (قرارداد کتبی روی فرم وزارت کار و حق سنوات کارگران موقت)، بند «ح» به ماده ۱۰ (درج شرایط فسخ در قرارداد نامعین) و بند «ح» به ماده ۲۱ (اصلاح ساختار با نوآوری و فناوری). این تغییرات وضعیت کارگران قراردادی را ملموس تغییر داد.شرح کامل
- تأییدشده با منبعماده ۲۸ قانون تأمین اجتماعی: نرخ حق بیمهاین ماده منابع درآمد سازمان را تعیین می‌کند. کل حق بیمه ۳۰ درصد مزد است؛ ۲۰ درصد سهم کارفرما، ۷ درصد سهم بیمه‌شده و ۳ درصد کمک دولت.شرح کامل
- تأییدشده با منبعمواد ۳۶ و ۳۹ قانون تأمین اجتماعی: مسئولیت کارفرما در پرداخت حق بیمهکارفرما مسئول پرداخت حق بیمه سهم خود و سهم کارگر است و باید سهم کارگر را از مزد کسر کند. تأخیر یا خودداری کارفرما در پرداخت، مسئولیت و تعهدات سازمان در برابر بیمه‌شده را از بین نمی‌برد. حق بیمه هر ماه باید حداکثر تا آخرین روز ماه بعد پرداخت شود.شرح کامل
- تأییدشده با منبعماده ۳۸ قانون تأمین اجتماعی: بیمه کارگران پیمانکارانپیمانکاران موظفند کارگران خود را بیمه کرده و کل حق بیمه را بپردازند.شرح کامل
- تأییدشده با منبعماده ۶۰ قانون تأمین اجتماعی: حوادث ناشی از کارحادثه ناشی از کار حادثه‌ای است که در حین انجام وظیفه و به سبب آن برای بیمه‌شده رخ دهد. اوقات رفت‌وبرگشت از منزل به کارگاه و زمان مراجعه به درمانگاه نیز در حکم انجام وظیفه است. حوادث ناشی از کار مزایای بیشتری مانند مستمری بدون شرط حداقل سابقه دارند.شرح کامل
- تأییدشده با منبعماده ۶۲ قانون تأمین اجتماعی: غرامت دستمزد ایام بیماریبیمه‌شده‌ای که به علت بیماری یا حادثه قادر به کار نیست، غرامت دستمزد دریافت می‌کند. در حادثه و بیماری حرفه‌ای از روز اول و در بیماری عادی بدون بستری از روز چهارم پرداخت می‌شود. مبنای آن میانگین مزد روزانه در ۹۰ روز قبل است: دوسوم برای بدون عائله و سه‌چهارم برای دارای عائله تحت تکفل.شرح کامل
- تأییدشده با منبعماده ۶۷ قانون تأمین اجتماعی: غرامت دستمزد بارداریبیمه‌شده زنی که در یک سال قبل از زایمان حداقل ۶۰ روز حق بیمه پرداخته باشد، در ایام مرخصی بارداری غرامت دستمزد دریافت می‌کند. میزان آن دوسوم میانگین مزد است. مدت آن ابتدا ۱۲ هفته بود و با اصلاحات بعدی و قانون جوانی جمعیت به ۹ ماه رسیده است.شرح کامل