رشته‌ای بخوانید که شغلتان آن را بشناسد
رشته مرتبط با شغل: پیش از انتخاب، کتبی بپرسید
بسیاری از شاغلان بعد از چند ترم می‌فهمند رشته‌ای که خوانده‌اند در حکم یا گروه شغلی‌شان «مرتبط» شمرده نمی‌شود. آبان، که هنوز اول سال تحصیلی است، بهترین زمان برای روشن کردن این موضوع است؛ هم برای کسی که تازه ثبت‌نام کرده و هم برای کسی که برای ورودی بعدی برنامه دارد. در این شماره می‌بینیم «مرتبط» در عمل یعنی چه و چطور باید پرسید.
«مرتبط» یعنی چه؟
در دستگاه‌های دولتی، مرتبط بودن رشته معمولاً با «شرایط احراز» پست سنجیده میشود؛ یعنی فهرست رشته‌هایی که برای آن پست پیش‌بینی شده است. ماده ۶۵ قانون مدیریت خدمات کشوری مشاغل را در پنج رتبه مقدماتی، پایه، ارشد، خبره و عالی طبقهبندی می‌کند و رتبه‌های خبره و عالی را به مشاغل کارشناسی و بالاتر اختصاص می‌دهد.
برای مشمولان قانون کار، ماده ۴۹ کارفرمایان مشمول را به تهیه طرح طبقهبندی مشاغل مکلف کرده است. طرح پس از تأیید وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اجرا میشود و شرایط احراز هر شغل در همان طرح مصوب کارگاه آمده است.
یک نمونه از ضوابط واقعی
برای این‌که ببینید ضوابط چقدر دقیق است، آیین‌نامه مهندسی و ارزیابی مشاغل کارکنان غیرهیئت‌علمی دانشگاه‌های علوم پزشکی (۱۴۰۴) را در نظر بگیرید. در این آیین‌نامه، مدرکی که حین خدمت گرفته میشود فقط با شرایطی پذیرفته میشود؛ از جمله این‌که رشته در شرایط احراز شغل فعلی پیش‌بینی شده باشد، کارمند دست‌کم پنج سال سابقه رسمی یا پیمانی داشته باشد، موافقت کتبی واحد تخصصی و کمیته مهندسی مشاغل گرفته شود و فاصله میان دو مقطع به اندازه طول دوره مقطع بالاتر باشد.
این فقط یک نمونه است و هر دستگاه ضوابط خودش را دارد؛ اما نشان می‌دهد چرا نباید بر اساس حدس رشته انتخاب کرد.
چطور بپرسیم؟
- عنوان دقیق پست و کد آن را از حکم یا قرارداد خود بردارید.
- از کارگزینی بخواهید فهرست رشته‌های مرتبط با این پست را کتباً اعلام کند.
- اگر قصد تغییر شغل دارید، شرایط احراز پست هدف را هم بپرسید.
- پاسخ را با شماره و تاریخ نامه نگه دارید.
اگر کارفرما طرح طبقهبندی ندارد یا پاسخ روشنی نمی‌دهد، این را هم در تصمیمتان لحاظ کنید. مدرک ممکن است برای دانش و آینده شغلی مفید باشد، ولی اثر فوری در مزد نداشته باشد.
کار این ماه
اگر دانشجو هستید، همین ماه پاسخ کتبی کارگزینی را بگیرید. اگر هنوز ثبت‌نام نکرده‌اید، پیش از مقایسه دانشگاه‌ها فهرست رشته‌های مرتبط را داشته باشید و بعد سراغ دفترچه رسمی بروید. در صفحه رشته‌های مدرک آسان می‌توانید شرح هر رشته را کنار شغل‌های مرتبط ببینید.
چک‌لیست این هفته
- عنوان و کد پست فعلی‌تان را از حکم یا قرارداد بردارید
- فهرست رشته‌های مرتبط را کتباً از کارگزینی بخواهید
- شرایط احراز پست هدفتان را هم بپرسید
- پاسخ را با شماره و تاریخ بایگانی کنید
- رشته‌ها را در صفحه رشته‌های مدرک آسان با شغل‌ها مقایسه کنید
پرسش‌های متداول
اگر رشته‌ام مرتبط نباشد، مدرکم بی‌اعتبار است؟
نه. مدرک رسمی معتبر است؛ فقط ممکن است در حکم یا گروه شغلی همان پست اثر نداشته باشد. اثر را کارگزینی تعیین می‌کند.
کارگر هستم؛ مدرک بالاتر خودبهخود گروهم را بالا میبرد؟
نه. بر پایه ماده ۴۹ قانون کار، گروه و مزد از مسیر طرح طبقهبندی و شرایط احراز شغل تعیین میشود، نه صرف ارائه مدرک.