ارشد کنار کار: چرا، کدام رشته و چه قالبی؟
ارشد برای شاغلان: پیش از شروع، هدف را روشن کنید
به نخستین شماره خبرنامه «مدرک آسان» برای شاغلانی خوش آمدید که کارشناسی دارند و به کارشناسی ارشد فکر می‌کنند یا دانشجوی ارشدند. مهر برای کسی که آزمون سال بعد را هدف گرفته، شروع یک سال آماده‌سازی است. پیش از خرید منبع و ثبت‌نام کلاس، سه تصمیم پایه را بگیرید. ما راهنما هستیم؛ تصمیم نهایی درباره مقررات با مرجع رسمی است.
تصمیم اول: هدف
ارشد را برای چه می‌خواهید؟ ارتقای دانش کاربردی در همین شغل، شرط احراز پستی بالاتر، تغییر مسیر شغلی یا ادامه تا دکتری؟ هدف تعیین می‌کند کدام رشته و کدام قالب مناسب‌تر است.
اگر هدف اثر اداری است، از حالا از کارگزینی کتباً بپرسید کدام رشتههای ارشد برای پست شما یا پست هدف مرتبط شمرده می‌شود. اثر مدرک در حکم یا گروه شغلی را فقط کارگزینی یا واحد منابع انسانی تعیین می‌کند و بهتر است پیش از یک سال مطالعه، این پاسخ را داشته باشید.
فرض کنید کارشناس مالی هستید و دو گزینه دارید: رشته‌ای نزدیک به کار فعلی یا رشته‌ای برای تغییر مسیر. هر دو منطقی‌اند، اما برنامه مطالعه، منابع و حتی قالب دوره در آن‌ها فرق می‌کند.
تصمیم دوم: قالب دوره
کارشناسی ارشد در بیشتر رشته‌ها ۲۸ تا ۳۲ واحد دارد و معمولاً چهار نیمسال طول می‌کشد. دو قالب اصلی وجود دارد:
- آموزشی‌ـ‌پژوهشی: دروس، سمینار و پایان‌نامه‌ای که معمولاً ۴ تا ۶ واحد است و در سقف کل واحدها حساب می‌شود.
- آموزشمحور: بدون پایاننامه؛ به‌جای آن واحدهای درسی یا سمینار طبق برنامه مصوب دانشگاه.
اگر دکتری در افق شماست، قالب پژوهشی معمولاً گزینه مناسب‌تری است. اگر رشته کارشناسی‌تان با رشته ارشد هم‌سو نباشد، ممکن است تا ۱۲ واحد درس جبرانی لازم شود؛ این را در برآورد زمان و هزینه در نظر بگیرید.
تصمیم سوم: راه ورود
راه اصلی، آزمون کارشناسی ارشد سازمان سنجش برای رشتههای وزارت علوم و آزمون ارشد وزارت بهداشت برای رشتههای علوم پزشکی است. کنار آن، پذیرش استعداد درخشان برای دانش‌آموختگان ممتاز و پذیرش بر اساس سوابق تحصیلی در پیام‌نور هم وجود دارد.
«مدیریت کسب‌وکار» (MBA) در فهرست رشتههای ارشد سراسری وزارت علوم قرار دارد و مدرک آن مدرک رسمی کارشناسی ارشد است؛ آن را با دوره‌های آزاد آموزشی با نام MBA که مؤسسات غیردانشگاهی برگزار می‌کنند اشتباه نگیرید.
اگر رشته شما در علوم پزشکی است، دفترچه و اطلاعیه‌های مرکز سنجش آموزش پزشکی را جداگانه دنبال کنید؛ زمان و شرایط آن با آزمون وزارت علوم یکی نیست.
کار این ماه
هدفتان را در یک جمله بنویسید، دو یا سه رشته هدف را انتخاب کنید و پاسخ کتبی کارگزینی را درباره ارتباط آن‌ها با پستتان بگیرید. سپس مواد آزمون هر رشته را از منابع رسمی جمع کنید تا در شماره آبان، برنامه مطالعه را روی آن بچینیم.
چک‌لیست این هفته
- هدفتان از ارشد را در یک جمله بنویسید
- دو یا سه رشته هدف انتخاب کنید
- ارتباط رشته‌ها با پستتان را کتباً از کارگزینی بپرسید
- قالب آموزشمحور یا پژوهشی را با هدف تطبیق دهید
- مواد آزمون رشتههای هدف را از منابع رسمی جمع کنید
پرسش‌های متداول
ارشد آموزشمحور معتبر است؟
بله، قالبی رسمی و بدون پایاننامه است؛ اما برای دکتری و احتساب در دستگاه خاص، ضوابط همان مرجع را بررسی کنید.
MBA مؤسسات آزاد همان ارشد است؟
نه. MBA دانشگاهی در فهرست رشتههای ارشد سراسری است؛ دوره آزاد آموزشی مدرک کارشناسی ارشد نمیدهد.